Hoe scholen en bedrijven creativiteit om zeep helpen (met TED video)

‘Zorg dat je een goede opleiding hebt.’ Wie heeft dat niet gehoord van zijn of haar ouders? En we gingen er tegenaan. Stampen, kennis opdoen, gedragingen afleren, gerichter denken, meer weten, minder scheppen. De school als creativity killer?
Er is aangetoond dat het divergerend vermogen (zonder dat is er geen creativiteit) van mensen drastisch afneemt met de jaren. Opvoeding en vooral school (netjes binnen de lijntjes kleuren!) is daar debet aan. Het divergerend vermogen bij
- kinderen van 3 – 5 jaar is gemiddeld 98%
- kinderen van 8 – 10 jaar is gemiddeld 32%
- kinderen van 13 – 18 jaar is gemiddeld 10%
moet ik verder gaan of krijg je het al Spaans benauwd?
- volwassenen vanaf 25+ is gemiddeld 2%
Beslissers denken convergent, creatievelingen divergent.
Zet een convergente denker en een divergente denker bij elkaar en je krijgt een mooie mix of het wordt niks. Beide zijn nodig voor een creatief proces: je begint met vrij denken, ruimte scheppen, de grenzen opzoeken. Maar dan moet er een moment komen dat er getrechterd wordt: indikken van opties, keuzes maken.
Maar we hebben een land vol van convergente denkers. We hebben jaren achter de rug waarin de meeste studenten ‘in het management’ wilden.
Creatievelingen hebben het zwaar in het traditionele onderwijs
Voor leerlingen met een creatieve geest moet de schooltijd over het algemeen geen pretje zijn (geweest). De structuren, het lange zitten, de geestelijke onvrijheid, het maakt dat zij zich al snel een buitenbeentje voelen. Het is vooral deze groep die zich snel verveelt en als onaangepast door de opleiding struikelt.
Ik heb het niet onderzocht, maar hoeveel van hen worden ten onrechte gediagnosticeerd als dyslectisch, ADD, ADHD door druk en speels gedrag, te weinig concentratie en het steeds opzoeken van grenzen?
Sommigen studenten slagen er in om door gepaste afstand van het onderwijssysteem te houden, om een hoger percentage (dan boven staat vermeld) vast te houden en later als creatief door het leven te gaan.
En na de opleiding gaan we gewoon door met het trimmen van creativiteit
In een doorsnee bedrijf gaat het er niet veel anders aan toe als op de opleiding die er aan vooraf ging.
Het begint al bij de voordeur: de functiebeschrijving in de personeelsadvertentie laat weinig ruimte voor enige eigen invulling. Alles staat al vast: je plek in de organisatie, je taken en verantwoordelijkheden, je salaris, je baas, je werktijden. Weg speelruimte, niet te druk doen, niet over de grenzen gaan, geen gekke voorstelletjes doen, je baas niet passeren en zo kan ik nog wel even doorgaan.

Wanneer geven we de creatieven de ruimte?
Goed, de treinen rijden op tijd door discipline en regels, het licht brandt door meervoudige beveiligde systemen en gecontroleerde procedures, maar daarbuiten snakt een samenleving naar nieuwe ideeën, naar schoonheid van de kunst, van vormgeving.
Het wordt tijd dat we ook in de schoolbanken en de bureaustoelen meer oog krijgen voor al die creatieve mensen en de ruimte die ze nodig hebben om te zijn wie ze (willen) zijn.
Kijk naar deze TED-presentatie over hoe scholen de ontwikkeling van leerlingen en studenten belemmeren. Sir Ken Robinson vindt creativiteit nu net zo belangrijk als kunnen lezen en schrijven.
Meer op Denkbeeldenstorm.
februari 8th, 2010 at 12:28
Hoe meer regels, hoe minder creativiteit en zelf-oplossend vermogen. Bovendien verhogen veel regels de ergernis, aangezien je ze ook nog eens allemaal moet onthouden en men op elkaar gaat letten of men zich wel aan de regels houdt!
Hoe komt het nou dat in een overbevolkt land in het oosten het verkeer gewoon lekker aan alle kanten doorstroomt, ook al wordt je links en rechts ingehaald. Jij bent eerst, dus jij mag ook weer als eerste door. En dat in Nederland bij een defect stoplicht er bijna een opstopping gebeurd of ongeluk door ikke, ikke ikke mentaliteit.
Mensen wordt hier in Nederland helaas afgeleerd voor zichzelf te denken en wij wennen er te veel aan dat er voor ons wordt gedacht, is mijn mening.
Met veel plezier denk ik terug aan mijn tijd in Atjeh. Er was niets, dus werd mijn creativiteit weer wakkergemaakt. Wat een rust, wat een heerlijkheid het leven te nemen zoals het kwam.
Thuis in Nederland overviel me hier de overorganisatie, ik moest weer helemaal wennen. Die rust, die “het komt zoals het komt en gaat zoals het gaat”, is hier gewoon niet mogelijk.
En wat voel ik mijn vaak een Don Quichote als ik weer tegen die regelwindmolens strijd….
februari 8th, 2010 at 12:44
Goed stukje! Zeker de moiete waard om eens goed na te gaan wat onderwijs dan wel zou moeten zijn .. er zit toch iets fundamenteel fout in de aanname dat je door formele scholing goed terecht komt. De vraag wordt nooit gesteld, hoe zou je terecht gekomen zijn als scholing op een heel andere manier ingericht zou zijn, waarbij niet een vooropgesteld vakkenpakket als doel zou gelden, maar wanneer je een eigen curriculum zou hebben kunnen samenstellen. Het vaste curriculum komt voort uit de aanname dat er een vaste kennis zou bestaan die iedereen tot zich moet nemen. Wat voor mij van waarde is als kennis, hoeft dat niet voor een ander te zijn. Sterker nog, het bellemert je die kenis uit te bouwen die je werkelijk nodig hebt om datgene te kunnen doen waar je goed in bent. Sudbury scholen pakken het heel anders aan. Ookal bestaat dit type onderwijs al sinds 1968, de manier van werken wordt nog altijd heel erg eng gevonden. De resultaten zijn echter heel erg goed .. zelf al van de eerste scholen die sinds enkele jaren in Nederland bestaan.
februari 8th, 2010 at 14:26
Er zijn gelukkig ook andere stromingen aan het ontstaan;
- http://www.weforum.org/en/knowledge/Themes/BusinessandManagement/KN_SESS_SUMM_30874?url=/en/knowledge/Themes/BusinessandManagement/KN_SESS_SUMM_30874
- http://www.google.com/intl/en/corporate/culture.html
al kan het natuurlijk nog veel beter.
februari 10th, 2010 at 13:31
Tijd om te kiezen voor ander onderwijs? Vrije scholen (in allerlei vormen en maten) besteden al vele jaren ook aandacht aan andere capaciteiten, naast IQ wordt er steeds vaker gesproken over EQ. Zolang we de CITO in de huidige vorm houden aan het eind van de basisschool is er echter weinig ruimte voor andere (basis)onderwijsvormen.
Wees nou eens eerlijk: waar heb je in jouw werk het meeste aan? Zaken die je geleerd hebt in je opleiding of zaken die je in de praktijk hebt geleerd?
februari 10th, 2010 at 14:36
Ik heb in mijn omgeving mensen in het onderwijs zien stranden die zoveel creatief talent hadden en door de huidige wijze van onderwijs en organisatie van werk niet bij hun talent kunnen komen. Het resultaat is het gevoel miskend te zijn en geen zinvolle invulling aan het leven te kunnen geven.
Ik dank de bijdragers tot zover.